تصرّف غوريان بيرون آمد و ضميمهء ممالك خوارزمشاهى گرديد و بنابراين حضور غياث الدّين محمود بعد از سنهء 600 در مسجد جامع هرات و مجلس وعظ فخر الدّين رازى با اسناد تاريخى موافق نمىآيد و اگر فرض شود كه اين مجلس قبل از سنهء مذكوره منعقد گرديده اين اشكال روى مىدهد كه در آن هنگام حسين خرميل امير هرات نبوده است . 3 - ابن خلّكان از قول ابن عنين ( كه با وى در سال 623 ديدار كرده ) نقل مىكند كه اين حكايت ( يعنى پناه بردن كبوتر به مسجد ) در خوارزم اتّفاق افتاده و او در آن حال قطعه‌يى كه ابيات مذكور جزو آنست بر بديهه بنظم آورده و معلوم است كه روايت ابن عنين در مورد اشعار و احوال خود بقبول نزديكتر تواند بود . 4 - بنا به گفتهء ابن خلّكان شرف الدّين محمّد بن عنين پس از مسافرت طولانى خود در شام و عراق و الجزيره و آذربايجان و خراسان و غزنه و خوارزم و ماوراءالنّهر و هندوستان بيمن رفته و هنگام ورود وى بيمن پادشاهى آن سرزمين با سيف الاسلام طغتكين بن ايّوب ( 578 - 593 ) بوده است و بنابراين وى مدّتها پيش از امارت حسين خرميل و سلطنت غياث الدّين محمود از خراسان سفر گزيده و حضور او در مجلسى كه پس از سنهء 600 در هرات تشكيل يافته باشد ناممكن است و گمان مىرود كه شمس الدّين موصلى حكايت مزبور را شنيده و با تصرّفاتى به خود نسبت داده و از مطابقت آن با حوادث واقعى غفلت ورزيده باشد « 1 » ديگر فصل 238 ( ص 377 - 379 ) كه بعد از سال 600 بتحرير درآمده است بقرينهء آنكه مىگويد : اكنون روح من نظر كرد محمّد عليه السّلام را بر حضرت اللّه رونقى ديد از روى حسن كه محمّد عليه السّلام روشى داشت كه غالب آمد بر روشهاء ديگر اللّه مجسّمات را بر روش او متغيّر گردانيد از منارها و مساجد و حصارها كه

--> ( 1 ) - مطالب مربوط بفخر الدّين رازى متّكى است بر مآخذ ذيل : طبقات الاطباء طبع مصر ج 2 ، ص 23 - 30 وفيات الاعيان لابن خلّكان طبع طهران ، ج 2 ، ص 48 - 50 ص 130 ، اخبار الحكماء قفطى طبع مصر ، ص 190 و 153 ، مختصر الدّول طبع بيروت ، ص 418 - 419 ، كامل ابن الاثير ، حوادث سال 595 - 606 و طبقات الشافعية طبع مصر ، ج 5 ص 33 - 39